Hamilelik
Gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemlerde bazı sağlığı
önemli ölçüde etkilenir. Bu nedenle, gebeliğin
tehlike yaratabilecek durumların olup olmadığı gebeyi tarafından iyice
araştırmalı, eğer varsa bu gruplar tehlikeli özel olarak izlenmeli, gebelik,
doğum ve doğum sonunda alınmalıdır.
Gebelikte Tehlikeli Durumlar
şu şekilde saptanır:
l- Gebenin Öyküsünden Saptanan Gebelikte Riskli Durumlar
Yaş:
Gebenin yaşına göre kaçıncı doğumunu yaptığı önemlidir.
Yaşı 35'den büyük ve çok doğum yapmış (mültipar) tüm
olumsuzluklar ( plasenta pervia, geliş bozukluğu durumda)
* Gebe, ebe tarafından normal aralıklarla izlenir,
* Doğum hastanede olmalıdır.
Yaşı 20'den küçük ya da 30'dan büyük ve ilk kadınlarda güç
doğum olasılığı fazladır. Bu durumda:
* Gebe, ebe tarafından normal aralıklarla izlenir,
* Doğum hastanede olmalıdır.
Gebelikte Doğum Sayısı
(Parite):
Gebenin kaçıncı doğumunu yaptığı da önemlidir, Hamilelikte riskli durumlar şunlardır:
ilk doğumda, güç doğum olasılığı fazladır.
* Gebe ebe tarafından
normal araklıklarla izlenir,
* Doğum hastanede olmalıdır.
Daha Önce Olumsuz Sonuçlanan
Doğum Öyküsü Verenler:
Daha önceki doğumlarında aşağıda sıralanan durumlardan bir
altında sayılır:
Öyküsünde:
* Miadı geçmiş
(postmatür) doğum,
* Olü doğum (intrauterin ölüm),
* Ard arda ikiden fazla kendiliğinden düşük,
* Doğuştan sakatlığı olan bebek,
* Ard arda prematüre doğum,
* Güç doğum, olanlarda aynı durumun tekrarlaması fazladır.
Bu gebe1eri ebe;
Doktorla birlikte izlemeli,
Ebe tarafından riskli gebelik tanısı konulduktan sonra
doktor gebeyi görmeli, gebelik süresince de en az iki kez daha muayene
etmelidir.
Daha Önce Uterus Üzerinde İz
(Nedbe) Bırakan Operasyon (Sezaryen Uterustan Ur Çıkarma gibi) Geçirenler:
Miada Yakın Uterus Yırtılma: (Rüptür) ya da Doğum Sırasında Yırtılma Olabilir.
* Gebe, ebe ve doktor tarafından normal aralıklarla izlenir,
* Gebe, doğum tarihinden 10 gün önce hastaneye
yatırılmalıdır,
* Doğum kesinlikle hastanede olmalıdır.
Daha Önce 3'üncü Devre
Komplikasyonu (Kanama, Plasentanın Elle Çıkarılması, Plasentanın Çıkmaması
gibi) olanlar: Bu doğumunda da aynı durumlar tekrarlayabilir.
* Gebelikte izleme normal aralıklarla, ebe tarafından
yapılır,
* Doğum evde ya da sağlık ocağında ebe ve doktor yardımı ile
yapılmalıdır,
* Bu gebelere, doğum sonu uterusu kasan ilaçlar zamanında ve
yeterli dozda verilmelidir.
GEBELİKTE TEHLİKELİ HAFTALAR
Daha Önce Çoğul Gebeliği Olan ya
da Ailesinde Çoğul Gebelik Bulunanlar:
Bu kez de çoğul gebelik olasılığı fazladır.
* Gebe yapılan izlemelerde çoğul gebelik yönünden dikkatle
değerlendirilir,
* Eğer çoğul gebelik düşünülüyorsa izlemeyi ebe ve doktor
birlikte yapmalıdır.
*Çoğul gebelik ise doğum kesinlikle hastanede olmalıdır.
İki Gebelik Arasındaki Süre
Bir Önceki Gebelikle Bu
Gebeliğin Arasındaki Süre:
* 6 aydan az ise gebelik çok risklidir,
* 6 -12 ay ise gebelik orta derecede risklidir,
* 13 -24 ay ise gebelik daha az risklidir,
* 24 aydan fazla ve annenin beslenme durumu da iyi ise süre
açısından risk yoktur.
Gebelikler arasındaki süre kısa olursa annenin direnci
azalır. Bu nedenle:
* Doğacak bebeğin prematüre olma olasılığı artar,
* Gebelikte izleme ebe tarafından özellikle annenin dengeli
beslenmesine ağırlık verilerek sık yapılmalıdır,
* Gebelik miadında ise doğum evde ebe yardımı ile,
* Bebek prematüre ise doğum hastanede yapılmalıdır.
Daha Önceki Gebeliklerde
Pre-Eklampsi ya da Eklampsi Geçirme:
Aynı durumun bu gebelikte de tekrarlama olasılığı fazladır.
*Pre-eklampsi belirtisi
(yüksek kan basıncı esas belirtidir, idrarda protein, ya da ödem) ortaya
çıkarsa gebe, ebe ve doktor tarafından normalden sık izlenmelidir.
*Doğum, pre-eklampsi
belirtileri görülmezse doğum evde ebe tarafından,
*Pre-eklempsi belirtileri görülürse hastanede yapılmalıdır.
Gebelikte Kronik Hastalık Öyküsü:
Gebenin tüberküloz, böbrek, kalp hastalığı, hipertansiyon
gibi bir hastalığı varsa: * Anne dirençsizdir, varolan sistemik hastalığı daha
da şiddetlenebilir. Gerekli önlem zamanında alınmazsa anne ölümü dahi olabilir,
* Bebek kilosu düşük doğabilir.
Yapılması Gerekenler:
* Gebeliğin, erken dönemde hastanelerde yasal olarak
sonlandırılabilmesi için aileye rehberlik yapılır. Gebelik devam edecekse,
* Gebe daha sık aralıklarla ebe ve ocak hekimi tarafından
izlenmeli, mutlaka hastane uzmanı tarafından da değerlendirilmelidir,
* Doğum kesinlikle hastanede olmalıdır.
Daha Önce 4 Kilodan Fazla Bebek
Doğuranlar:
Bu kadınlarda diyabet ve güç doğum
tehlikesi vardır.
Yapılması Gerekenler:
* Gebenin diyabetli olup olmadığı doktor tarafından
araştırılmalıdır,
* Gebe diyabetli değilse, izlemelerde bebeğin tahmini
büyüklüğüne dikkat edilir,
* Doğum, yine iri bir bebek düşünü1üyorsa hastanede, değilse
evde yapılmalıdır.
Sigara İçen Gebeler:
Anne günde 5'den fazla sigara içiyorsa bebek düşük doğum
ağırlıklı doğ. geri zekalı olabilir.
* Gebe normal aralıklarla ebe tarafından izlenir,
* Sigara içmemesi için eğitime ağırlık verilir,
* Doğum evde ve ebe yardımı ile yaptırılır.
Ailenin Sosyo-Ekonomik ve Eğitim
Durumu İyi Değilse:
Bu grup, genellikle sağlık hizmetlerinden az yararlanır.
Çünkü önerilere verilen tedaviye uymakta ekonomik ve kültürel nedenlerle
ihmalcilerdir grupta:
*Her türlü gebelik ve doğumla ilgili olumsuzluklar sık
görülür,
* İzleme evde ebe tarafından sık yapılır,
* Doğum, ev çok kalabalık ve yoksul ise hastanede
yaptırılmalıdır.
İSTENMEYEN GEBELİK
Bu Gebelik İstenmeyen Bir
Gebelikse:
Anne kendi ve bebeğin sağlığı konusunda ilgisizdir. Bu
durumda;
*Gebeliği eşi de istemiyorsa 10 haftaya kadar olan bu
gebelik hastanelerde yas: olarak sonlandırabilir. Bunun için gerekli sevk
yapılır. Gebelik devam edecekse:
*Gebe, ebe tarafından sık izlenir,
*Doğum, evde ebe tarafından yaptırılır.
*Doğumdan sonra bebek sık izlenmelidir,
İlk 3 Ayda Geçirilen Viral Hastalıklar, İlaç Kullanma,
Röntgen Çektirrne:
Bu Durumda:
*Kızamıkcık gibi virütik hastalıklar, bazı ilaçlar ve
röntgen ışinları bebckt. anomaliye (şekil bozukluğu, sakatlık) ya da kan
kanserine neden olabilir.
Yapılması Gerekenler:
* Anne mümkünse bu konuda gebelikten önce ya da gebelik
erken saptandığında ilk izlemede eğitilmeli (15 -49 yaş grubu kadın
izlemelerinde),
*Geçirdiği hastalıklar ve kullandığı ilaçlar öğrenilip
kaydedilme1idir,
*Gebeliğin ilk 3 ayında annenin virütik hastalığı, röntgen
çektirdiği, ya da ila, kullandığı saptanırsa, bu gebelik 10 haftadan büyük olsa
bile hastanelerde yasal olarak sonlandırılabilir,
*Bu nedenle gebe, hemen hastaneye sevk edilmelidir,
*Hastanede doktor, bu gebeliğin sonlandırılmasına gerek görmedi
ise gebe normal aralıklarla ebe tarafından izlenir,